Lõi trong của Trái đất - quả cầu sắt nóng có kích thước bằng sao Diêm Vương - đã ngừng quay cùng hướng với phần còn lại của hành tinh và thậm chí có thể đang quay theo hướng khác, theo nghiên cứu công bố ngày 23.1.
Khoảng 5.000km bên dưới bề mặt Trái đất, "hành tinh trong hành tinh" này có thể quay độc lập vì nó trôi nổi ở bên trong lõi ngoài bằng kim loại lỏng của Trái đất.
Theo AFP, cách lõi trong của Trái đất quay như thế nào luôn là chủ đề tranh luận của các nhà khoa học và nghiên cứu mới nhất dự kiến gây tranh cãi.
Nghiên cứu mới tìm cách theo dõi chuyển động của lõi trong được công bố trên tạp chí Nature Geoscience đã phân tích sóng địa chấn từ các trận động đất lặp đi lặp lại trong 6 thập kỷ qua.
Các tác giả nghiên cứu, Xiaodong Song và Yi Yang của Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc, phát hiện ra vòng quay của lõi trong Trái đất "gần như dừng lại vào khoảng năm 2009 và sau đó quay theo hướng ngược lại".
Hai nhà khoa học Trung Quốc tin rằng, so với bề mặt Trái đất, lõi trong quay qua lại "như một xích đu”, với một chu kỳ dao động kéo dài khoảng 7 thập kỷ, tức là sẽ thay đổi hướng khoảng 35 năm một lần.
Trước đó, lõi trong của Trái đất đã đổi hướng vào đầu những năm 1970 và dự đoán lần đổi hướng tiếp theo là vào giữa những năm 2040.
Các nhà nghiên cứu cho biết, cơ chế quay này gần như trùng khớp với những thay đổi trong "độ dài của ngày" - những biến thể nhỏ về thời gian chính xác để Trái đất quay quanh trục của nó.
Cho đến nay, có rất ít bằng chứng cho thấy những gì lõi trong của Trái đất có ảnh hưởng nhiều đến con người và các loài động, thực vật trên bề mặt.
Nhưng các nhà nghiên cứu tin rằng, có những liên kết vật lý giữa tất cả các lớp của Trái đất, từ lõi trong đến bề mặt.
"Chúng tôi hy vọng nghiên cứu này có thể thúc đẩy một số nhà nghiên cứu xây dựng và thử nghiệm các mô hình coi toàn bộ Trái đất là một hệ thống động tích hợp" - các tác giả nghiên cứu mới nhất nói.
Tuy nhiên, các chuyên gia không tham gia vào nghiên cứu tỏ ra thận trọng về phát hiện mới, trong đó chỉ ra một số giả thuyết khác và cảnh báo rằng vẫn còn nhiều bí ẩn về lõi Trái đất.
John Vidale, nhà địa chấn học tại Đại học Nam California, Mỹ, cho biết: “Đây là một nghiên cứu rất kỹ lưỡng của các nhà khoa học xuất sắc đưa vào rất nhiều dữ liệu. Nhưng theo tôi thì không có mô hình nào giải thích tốt tất cả các dữ liệu".
Ông Vidale đã công bố nghiên cứu vào năm ngoái rằng lõi trong của Trái đất dao động nhanh hơn rất nhiều, thay đổi hướng cứ sau 6 năm hoặc lâu hơn.
Công trình của ông dựa trên sóng địa chấn từ hai vụ nổ hạt nhân vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970. Khung thời gian đó là thời điểm mà nghiên cứu công bố ngày 23.1 cho biết lõi trong đổi hướng, và ông Vidale gọi đó là "một kiểu trùng hợp ngẫu nhiên".
Một giả thuyết khác - mà ông Vidale cho biết, có một số bằng chứng xác đáng để ủng hộ - là lõi trong của Trái đất chỉ di chuyển đáng kể từ năm 2001 đến 2013 và giữ nguyên vị trí kể từ thời điểm đó.
Hrvoje Tkalcic, nhà địa vật lý tại Đại học Quốc gia Australia, đã công bố nghiên cứu cho thấy chu kỳ của lõi trong là 20 đến 30 năm một lần, thay vì 70 năm như đề xuất trong nghiên cứu mới nhất.
