Giữa trưa hè oi ả, ông Nguyễn Văn Ấm, sinh năm 1950, thôn Vị Khê, xã Liên Vị, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh dẫn phóng viên đi thăm 6 sào ruộng bỏ không của gia đình do bị nhiễm mặn.
Ông Ấm kể lại: “Đây từng là cánh đồng mẫu, làm điểm đưa các giống lúa mới vào trồng tại địa phương. Sản lượng hàng năm từ 2,5 đến 3 tạ/1 sào. Thế mà tháng 10.2023, ruộng bị nhiễm mặn khiến cho vụ lúa giảm sản lượng còn khoảng 25%.
Vụ đông xuân năm 2023 - 2024 này, gia đình đã tìm đủ mọi cách như tháo nước cạn kiệt trong đồng đi và bơm nước ngọt vào, thuê máy cày ải 4 lần rồi, nhưng lần nào cây mạ cũng chết, rễ đen sì”.
Báo cáo từ UBND xã Liên Vị, qua quá trình kiểm tra rà soát có khoảng 24,5ha đất ruộng của 61 hộ dân thôn Vị Khê (19,6ha) và thôn Hàn (4,9ha) bị nhiễm mặn.
Một phần nguyên nhân do ảnh hưởng của hoạt động bơm cát kèm theo nước mặn từ sông Rút để xây dựng hạ tầng của KCN Bắc Tiền Phong gây ra.
Ngày 4.4, kết quả đo độ mặn của nước tại một số vị trí trong ruộng từ 4‰ (phần nghìn) - 12‰; Phần lớn diện tích gieo cấy đã chết, phần còn lại lúa bị cháy ngọn và chỉ một phần diện tích rất nhỏ lúa phát triển bình thường.
Theo kết quả quan trắc, nguồn nước kênh tiêu đã bị nhiễm mặn không đảm bảo cho cấp nước sản xuất nông nghiệp bởi quy định độ mặn phù hợp cấp nước sản xuất lúa là dưới 2‰, cây sinh trưởng và phát triển tốt với độ mặn dưới 1‰, độ mặn lớn hơn 3‰ làm giảm năng suất lúa tới 50% và từ 4‰ cây lúa ngừng sinh trưởng.
UBND xã cũng đang chủ trì lên phương án đề nghị Công ty Cổ phần KCN Bắc Tiền Phong hỗ trợ phần diện tích lúa của người dân bị thiệt hại tại khu vực đất nông nghiệp nhiễm mặn do hoạt động san lấp thi công dự án.
Ông Nguyễn Thành Chiến - Chủ tịch UBND xã Liên Vị - thông tin: “Ngay sau khi sự cố xảy ra, UBND xã đã phối hợp với phòng ban chuyên môn hướng dẫn người dân thực hiện thau chua rửa mặn đồng ruộng, đề nghị Công ty Cổ phần KCN Bắc Tiền Phong hỗ trợ 1.470kg thóc giống vụ đông xuân năm 2023-2024 cho các hộ dân bị thiệt hại. Hiện tại toàn bộ diện tích nhiễm mặn thôn Vị Khê đã có thông báo thu hồi đất phục vụ dự án KCN Bắc Tiền Phong”.
Tuy vậy, ngày 28.5, làm việc với phóng viên, người dân nơi đây cho biết, hiện tiền đền bù nhiễm mặn và tiền thu hồi đất vẫn chưa có phương án rõ ràng. Ông Nguyễn Văn Ấm chia sẻ: “Rất mong sớm có phương án đền bù công khai, hỗ trợ cho nhân dân đối với phần diện tích lúa bị ảnh hưởng nhiễm mặn”.
Bà Phan Thị Lý, sinh năm 1958, thôn Vị Khê, có hơn 2 mẫu ruộng cho biết: “Chưa thấy tiền bồi thường đâu mà đã có thông báo thu hồi đất rồi, giờ 2 cái máy cày bán đi với giá sắt vụn. Bản thân không biết đi xin việc ở đâu vì cũng đã 56 tuổi rồi”.
