Bộ Công an vừa có dự thảo báo cáo Quốc hội giải trình một số nội dung của dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được đại biểu Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 6 vừa qua. Đáng chú ý, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định trừ điểm giấy phép lái xe. Bộ Công an cho biết, điểm sẽ được gán cho bằng lái xe và nếu trong một năm mất hết điểm, người đó sẽ phải thi lại giấy phép lái xe. Dự kiến mỗi người có 12 điểm/năm.
Theo đề xuất, vi phạm nhiều lần, trừ hết điểm, giấy phép lái xe sẽ không còn hiệu lực. Tài xế muốn được cấp giấy phép lái xe mới thì 6 tháng sau sẽ phải học và thi sát hạch như trường hợp cấp giấy phép lái xe lần đầu.
Thực tế, việc tước giấy phép lái xe hiện nay là chế tài rất nghiêm khắc, nếu tài xế vô tình vi phạm quy định có áp dụng hình phạt bổ sung là tước giấy phép lái xe thì việc này đồng nghĩa tài xế sẽ mất việc hoặc không đủ điều kiện để điều khiển phương tiện. Việc này đồng nghĩa với việc mất thu nhập, cuộc sống sẽ bị xáo trộn… Mặc dù đã bị tước giấy phép lái xe, nhiều tài xế vẫn cố tình lái xe để kiếm sống hoặc mua, bán giấy phép lái xe giả nhằm che mắt lực lượng tuần tra, kiểm sát giao thông.
Nếu quy định mọi giấy phép lái xe sẽ có 12 điểm, mỗi lần tài xế vi phạm sẽ bị trừ cho đến khi về 0 sẽ tạo điều kiện cho lái được hành nghề sau khi vi phạm bị trừ điểm. Bởi trên thực tế, nhiều lỗi vi phạm giao thông xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, khách quan cũng có, chủ quan cũng có. Và hầu hết, không tài xế nào muốn bị tước giấy phép lái xe, bởi vì nếu bị tước giấy phép lái xe đồng nghĩa sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp mất đi “cần câu cơm” của họ.
Bộ Công an đề xuất quy định về điểm và trừ điểm giấy phép lái xe đối với tài xế có hành vi vi phạm vào dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ là phù hợp. Nếu luật được thông qua thì đồng thời phải rà soát toàn bộ quy định có liên quan đến pháp luật giao thông đường bộ, pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính để bãi bỏ các quy định có liên quan đến việc tước giấy phép lái xe; đồng thời bổ sung quy định về trừ điểm giấy phép lái xe nếu tài xế xảy ra hành vi vi phạm.
Bên cạnh đó, cần phải xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, hiệu quả có thể xử phạt và trừ điểm giấy phép lái xe tự động không để xảy ra sai sót. Muốn vậy, ngành Công an phải đầu tư trang thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin trong việc xử lý vi phạm, đặc biệt là đào đạo nguồn nhân lực để thực hiện nhiệm vụ này.
Ngoài ra, nếu quy định mọi giấy phép lái xe sẽ có 12 điểm và bị trừ điểm nếu vi phạm thì có biện pháp giám sát, ngăn chặn tiêu cực có thể xảy ra như tài xế sẽ có thể "xin xỏ" để không bị trừ điểm giấy phép lái xe.
Khi giấy phép lái xe bị trừ về điểm 0 có nghĩa là giấy phép lái xe đó không còn giá trị sử dụng, tài xế buộc phải nộp lại giấy phép lái xe và cơ quan có thẩm quyền phải thông báo hủy bỏ giấy phép lái xe. Tài xế bắt buộc phải học và thi lại bằng lái xe mới đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Việc các tài xế phải học và thi lại giấy phép lái xe khi bị trừ về điểm 0 là cần thiết để được cập nhật kiến thức và các kỹ năng mới có liên quan đến lái xe, nhất là các kỹ năng lái xe trên các tuyến đường cao tốc, qua đó góp phần ngăn ngừa và giảm thiểu tai nạn giao thông.
Mục đích của việc trừ điểm giấy phép lái xe là tạo điều kiện cho tài xế được kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với lỗi vi phạm do vô ý hoặc khách quan được tiếp tục hành nghề. Vấn đề là, những lỗi vi phạm nào thì bị trừ 1 điểm, lỗi nào thì bị trừ 2 điểm… phải quy định rõ ràng, áp dụng cụ thể; tuyệt đối không để người thi hành công vụ trừ điểm theo cảm tính sẽ ảnh hưởng đến tính khách quan và phát sinh khiếu nại.
Đồng thời, đối với tài xế bị trừ điểm giấy phép lái xe nhưng 1 hoặc 2 năm sau không xảy ra vi phạm, không bị trừ điểm thì cũng phải quy định cộng lại điểm đã bị trừ. Có như vậy, mới có thể khuyến khích đội ngũ tài xế chấp hành pháp luật giao thông đường bộ, góp phần kéo giảm tai nạn giao thông đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay.
