Ngày 2.2, Bộ Y tế phổ biến những điểm mới quan trọng của Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP và Nghị định 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ liên quan đến công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm và hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm. Hai văn bản này đã có hiệu lực từ ngày 26.1.2026, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý an toàn thực phẩm theo hướng chặt chẽ hơn, toàn diện hơn và có trách nhiệm hơn.
Phát biểu tại hội nghị, TS Chu Quốc Thịnh - Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) - nhấn mạnh: Mục tiêu xuyên suốt của các quy định mới không chỉ là cải cách thủ tục hành chính mà còn tăng cường quản lý cả “tiền kiểm” và “hậu kiểm”, kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm ra thị trường.
Bịt “kẽ hở” pháp lý, ngăn thực phẩm giả, sữa giả
Theo Cục An toàn thực phẩm, thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm, trong đó có tình trạng sản xuất thực phẩm giả, sữa giả, quảng cáo sai sự thật về công dụng sản phẩm. Một số doanh nghiệp lợi dụng những bất cập trong Nghị định 15/2018/NĐ-CP để trục lợi, gây rủi ro cho sức khỏe người tiêu dùng và làm méo mó thị trường.
Vì vậy, Nghị quyết 66.13 và Nghị định 46 được xây dựng theo hướng siết chặt quản lý toàn chuỗi, tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp, nâng chuẩn điều kiện sản xuất và mở rộng phạm vi giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.
Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về sản phẩm
Ở khâu sản xuất, quy định mới đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm “nhạy cảm”, gồm: Thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ đến 36 tháng tuổi.
Các cơ sở này bắt buộc phải áp dụng một trong các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được quốc tế công nhận như HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc đạt chuẩn GMP về thực hành sản xuất tốt. Đây được xem là “hàng rào kỹ thuật” cần thiết để nâng chất lượng sản phẩm ngay từ đầu nguồn.
Một điểm mới rất đáng chú ý là quy định cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố sản phẩm. Trước đây, có tình trạng doanh nghiệp thương mại - không trực tiếp sản xuất - đứng tên tự công bố, chỉ sản xuất một lô hàng rồi ngừng hoạt động nhưng vẫn quảng cáo rầm rộ cho các lô hàng khác, gây khó khăn cho quản lý và rủi ro cho người tiêu dùng.
Từ nay, đơn vị đứng tên công bố phải là nhà sản xuất thực sự và chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của hồ sơ cũng như chất lượng, an toàn của sản phẩm.
Siết chặt công bố tiêu chuẩn trước khi lưu thông
Ở khâu kiểm soát trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, quy định mới tăng cường quản lý việc công bố tiêu chuẩn áp dụng (thay cho cơ chế “tự công bố” như trước).
Doanh nghiệp phải công bố tiêu chuẩn áp dụng đối với nhiều nhóm sản phẩm như: thực phẩm chế biến sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nếu chưa có quy chuẩn kỹ thuật đầy đủ; vi chất dinh dưỡng; và thực phẩm bổ sung chỉ chứa vitamin, khoáng chất không có khuyến cáo về sức khỏe.
Đáng chú ý, phiếu kiểm nghiệm sản phẩm phải bao gồm cả chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng, thay vì chỉ kiểm tra một số tiêu chí như trước.
Các sản phẩm đã tự công bố trước ngày 26.1.2026 được gia hạn 12 tháng để hoàn tất việc chuyển sang cơ chế công bố tiêu chuẩn mới; nếu không thực hiện, hồ sơ sẽ hết giá trị pháp lý.
Trong vòng 15 ngày kể từ khi tiếp nhận hồ sơ công bố, nếu cơ quan quản lý không có ý kiến phản hồi bằng văn bản, hồ sơ sẽ được đăng tải công khai trên cổng thông tin điện tử và doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh sản phẩm nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật.
Kiểm soát chặt thực phẩm chức năng
Một nội dung trọng tâm của Nghị quyết 66.13 là siết chặt quản lý thực phẩm chức năng - nhóm sản phẩm từng phát sinh nhiều vi phạm.
Học tập kinh nghiệm quản lý của các nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Việt Nam yêu cầu hồ sơ đăng ký bản công bố thực phẩm chức năng phải chi tiết hơn, bao gồm: thành phần, tiêu chuẩn chất lượng, quy trình sản xuất, vật liệu bao bì tiếp xúc thực phẩm và bằng chứng về công dụng.
Cơ quan quản lý có tối đa 90 ngày để thẩm định hồ sơ, có thể thành lập tiểu ban chuyên môn hoặc hội đồng tư vấn độc lập khi cần thiết.
Các sản phẩm đã được cấp giấy tiếp nhận công bố trước đây hoặc chuyển từ cơ chế tự công bố sang đăng ký sẽ có 24 tháng để hoàn thiện hồ sơ theo quy định mới.
Trường hợp được miễn công bố tiêu chuẩn
Quy định mới cũng làm rõ các trường hợp được miễn thủ tục công bố tiêu chuẩn, gồm: nguyên liệu chỉ dùng để sản xuất hàng xuất khẩu; nguyên liệu dùng cho sản xuất nội bộ không tiêu thụ trong nước; hàng viện trợ; mẫu kiểm nghiệm phục vụ công bố; và sản phẩm phục vụ nghiên cứu khoa học.
Bỏ miễn kiểm tra với thực phẩm nhập khẩu đã công bố
Một thay đổi lớn là bãi bỏ miễn kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu đã có giấy tiếp nhận công bố hoặc nguyên liệu nhập khẩu chỉ dùng cho sản xuất nội bộ. Các lô hàng sẽ bị kiểm tra theo mức độ rủi ro.
Nếu sản phẩm xuất khẩu muốn chuyển sang tiêu thụ trong nước, doanh nghiệp phải làm thủ tục như hàng nhập khẩu và tuân thủ đầy đủ quy định an toàn thực phẩm.
Quản chặt quảng cáo trên sàn thương mại điện tử
The new regulations require greater transparency in online food advertising. Sellers must publicize legal documents; e-commerce platforms must have a censorship mechanism and be jointly responsible if violations occur.
Celebrities, KOLs, KOCs when advertising food must clearly publicize the sponsorship relationship, avoiding misunderstanding for consumers.
Strengthen post-inspection and market supervision
For the first time, the post-inspection mechanism is clearly defined with two forms: planned inspection and unscheduled inspection.
Within 30 days after issuing the declaration acceptance certificate, the management agency must provide testing methods to the designated testing units to take samples for market monitoring.
Các bộ ngành và địa phương có trách nhiệm cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, đặc biệt với thực phẩm chức năng và sữa cho trẻ nhỏ.
Cơ quan quản lý có thể thu hồi giấy tiếp nhận công bố, đình chỉ cơ sở vi phạm, gỡ bỏ thông tin sản phẩm sai phạm trên cổng thông tin điện tử và tạm dừng tiếp nhận hồ sơ mới đối với doanh nghiệp vi phạm.
