Data source" for crime
Một cụ bà gần 80 tuổi ở Hà Nội vừa bị lừa đảo qua công nghệ deepfake. Mặc dù không sử dụng tài khoản ngân hàng, cụ chỉ dùng Zalo và Facebook để liên lạc với gia đình. Sau khi hack điện thoại của bà, kẻ lừa đảo theo dõi các cuộc trò chuyện và tạo tài khoản Facebook giả mạo cháu trai bà đang du học tại Mỹ. Chúng sử dụng deepfake để gọi điện, dựng kịch bản cần tiền mua máy tính học tập, lợi dụng lòng tin của bà. Tin vào hình ảnh AI, bà cụ đã gom tiền và để kẻ lừa đảo đến nhận tại nhà.
Previously, a case in Hanoi was also defrauded of more than 1.3 billion VND in this form of fraud. Accordingly, Ms. T saw a missed call from her daughter's Viber account who was studying abroad. She called back by video and displayed the person talking was her daughter's image, but the call was interrupted. Then the account replied "weak signal", poor image, so the call had to be interrupted, and at the same time exchanged with her that her daughter needed money to exchange foreign currency for discount fees.
Believing that her daughter was texting, Ms. T transferred money according to the subject's instructions without checking it again. After that, she discovered that her daughter's account's messages had been deleted, she realized she had been scammed.
Chuyên gia Vũ Duy Hưng - Hưng AI Creative - cho biết, deepfake không chỉ nhắm vào người nổi tiếng hay chính trị gia mà 34% nạn nhân là người dân bình thường, do thói quen chia sẻ hình ảnh, video, giọng nói cá nhân trên mạng xã hội vô tình tạo “nguồn dữ liệu” cho tội phạm. Các thủ đoạn nguy hiểm nhất hiện nay là cuộc gọi video, thoại giả mạo theo thời gian thực, kết hợp hình ảnh và giọng nói người thân để thao túng tâm lý, thúc ép chuyển tiền khẩn cấp.
Deepfake is becoming one of the most serious challenges of the artificial intelligence era, as the boundary between real and fake is increasingly blurred. From images, voices to videos, AI tools today allow creating fake content with high authenticity, easy access and difficult to distinguish with the naked eye," Mr. Hung said.
Lieutenant Colonel Le Thanh Binh - Deputy Head of Department 5, Department of Cyber Security and High-Tech Crime Prevention - A05 (Ministry of Public Security) said that before, during and after the Binh Ngo Lunar New Year 2026 is the time when people's tourism and resort demand increases, so fraudsters use many methods and tricks to commit acts of appropriating people's property. In which there is the form of using tools such as AI to create fake images and create scripts to deceive people.
Forms of fraud are shifting to more sophisticated methods
Ông Vũ Duy Hiền - Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia đưa ra một số cảnh báo quan trọng đối với người dùng khi tham gia giao dịch, mua sắm và tương tác trên không gian mạng, đặc biệt trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán.
Thứ nhất, hình ảnh, giọng nói và video không còn là căn cứ đủ tin cậy để xác thực danh tính. Người dùng cần đặc biệt thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền, xác nhận giao dịch hoặc cung cấp thông tin cá nhân được đưa ra thông qua cuộc gọi, tin nhắn hoặc video, kể cả khi các yêu cầu này mang danh nghĩa người quen, lãnh đạo, tổ chức hoặc nền tảng quen thuộc.
Second, deepfake is often accompanied by a time-pressure scenario, to force users to make quick decisions and skip the necessary verification steps. Stopping to verify information through many official channels, or contacting relevant units directly, is a key factor to minimize risks.
Thứ ba, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi deepfake chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được nuôi dưỡng bằng dữ liệu thật. Việc chia sẻ tùy tiện hình ảnh, giọng nói và thông tin cá nhân trên mạng xã hội hoặc các nền tảng không rõ nguồn gốc có thể vô tình tạo điều kiện cho các hành vi giả mạo tinh vi. Thứ tư, mọi giao dịch tài chính cần được thực hiện thông qua kênh chính thức của nền tảng và đơn vị thanh toán. Người dùng cần hạn chế tối đa việc chuyển tiền theo hướng dẫn riêng lẻ, ngoài hệ thống, hoặc thông qua các liên kết không rõ nguồn gốc...
