Lật lại bê bối Volkswagen – mối đe dọa tới nền kinh tế Đức

Volkswagen là hãng xe lớn nhất nước Đức, đồng thời cũng là một trong những tập đoàn lớn nhất quốc gia này với hơn 270,000 nhân công trong nước và hàng trăm nghìn nhân công làm việc cho các nhà cung ứng ở nước ngoài. 

Cuối tuần trước, hãng này bị giới chức Mỹ phát hiện đã lập trình cho hơn 500,000 xe để tạo ra ít khí thải hơn trong các bài kiểm tra. Bê bối này ngay lập tức đã khiến Volkswagen lún sâu vào khủng hoảng. Cổ phiếu của hãng lao dốc gần 20% chỉ trong một ngày, đồng thời Giám đốc điều hành Martin Winterkorn cũng đã tuyên bố từ chức hôm thứ Tư vừa qua. Với những diễn biến trầm trọng, giới chuyên môn quan ngại bê bối này có thể gây ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế Đức vốn đang phát triển rất ổn định.

“Chỉ trong nháy mắt, Volkswagen đã trở thành mối rủi ro lớn với nền kinh tế Đức, có khi còn trầm trọng hơn cả cuộc khủng hoảng nợ công Hy Lạp. Nếu doanh số của Volkswagen tại thị trường Bắc Mỹ sụt giảm nghiêm trọng trong thời gian tới, thì điều đó không chỉ ảnh hưởng tới hoạt động của hãng mà còn ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế” – chuyên gia Carsten Brzeski của ngân hàng ING nhận định.  

Năm ngoái, chỉ riêng tại Mỹ, Volkswagen đã bán được hơn 600,000 xe, chiếm 6% trong tổng doanh số hơn 9,5 triệu xe của hãng trên toàn thế giới. Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ cho biết Volkswagen có thể sẽ phải đối mặt với án phạt lên tới 18 tỷ USD - nhiều hơn cả toàn bộ lợi nhuận mà hãng thu được trong năm qua. 

Đối với chính phủ Đức, vấn đề đáng lo ngại hơn là các hãng xe lớn khác trong nước như BMW hay Daimler có thể cũng sẽ phải chịu “tai bay vạ gió”. Tuy vậy, hiện vẫn chưa có dấu hiệu chính thức cho thấy hai hãng xe trên phải gánh chịu tác động tiêu cực từ bê bối của Volkswagen. Chính phủ Đức mới đây cũng tuyên bố ngành công nghiệp sản xuất ôtô vẫn là một “trụ cột quan trọng” của nền kinh tế. “Đó là một nền công nghiệp phát triển mạnh và có tính sáng tạo cao, đồng thời tạo ra nhiều việc làm”, người phát ngôn Bộ Công thương Đức cho biết. 

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nếu nền kinh tế Đức lệ thuộc quá nhiều vào ngành công nghiệp ôtô thì nguy cơ cao quốc gia này sẽ không đạt được mục tiêu tăng trưởng 1,8% trong năm nay. Bên cạnh đó, kinh tế Đức cũng đang phải chịu tác động không nhỏ từ sự chững lại của Trung Quốc. 

Năm 2014, ước tính có hơn 775,000 người lao động làm việc trong ngành sản xuất ôtô, chiếm gần 2% lực lượng lao động trong nước. Đồng thời, ôtô và phụ tùng ôtô cũng là nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Đức với kim ngạch hơn 200 tỷ Euro, chiếm gần 1/5 kim ngạch xuất khẩu cả nước. “Vì vậy bê bối này không thể được xem nhẹ, nền kinh tế Đức đã bị đánh vào trúng yếu điểm”, ông Michael Huether – Viện trưởng viện kinh tế IW của Đức nhận định. 

Bên cạnh đó cũng có nhiều ý kiến cho rằng không nên thổi phồng mức ảnh hưởng của sự việc này. “Tôi không cho rằng toàn bộ ngành sản xuất ôtô của Đức sẽ lao dốc. Khủng hoảng sẽ không thể xảy ra chỉ vì một đơn vị cá nhân” – chuyên gia Joerg Kraemer của ngân hàng Commerzbank cho biết. 

Điều trớ trêu là nền kinh tế Đức vốn vẫn đứng vững sau những trở ngại liên tiếp trong thời gian vừa qua, từ cuộc khủng hoảng nợ công ở khu vực đồng Euro tới sự chững lại của nền kinh tế Trung Quốc, nay lại phải đối diện với rủi ro lớn từ một doanh nghiệp trong nước.