30-40% thu nhập của công nhân là từ tiền tăng ca
Công đoàn các Khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội đang quản lý trực tiếp 332 công đoàn cơ sở với 157.823 lao động, trong đó có 148.076 là đoàn viên. Cũng như đa phần công nhân các khu công nghiệp và chế xuất trên cả nước, nhiều gia đình công nhân ở đây đang phải chật vật lo cho nhu cầu sinh hoạt tối thiểu.
Theo ông Nguyễn Đình Thắng, Chủ tịch Công đoàn các KCN-KCX Hà Nội, để đảm bảo thu nhập cho người lao động, trước hết doanh nghiệp phải thực hiện đúng việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng theo quy định. Việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu vùng là yêu cầu bắt buộc.
Bên cạnh đó, cần tăng lương định kỳ theo chính sách riêng của doanh nghiệp nhằm đãi ngộ xứng đáng cho người lao động khi họ có tiến bộ về năng lực và năng suất lao động, tạo động lực và sự gắn bó của người lao động - cũng là cách giữ chân người lao động.
Nói về thu nhập hiện nay của người lao động, ông Thắng phân tích: Hiện do đơn hàng giảm sút nên công nhân không thể làm thêm giờ, chỉ được làm đúng giờ tiêu chuẩn. Trong khi đó, nếu thu nhập của công nhân một tháng là 10 triệu đồng thì có khoảng 3-4 triệu đồng là từ tiền làm thêm giờ, tăng ca (chiếm 30-40%). Nhiều doanh nghiệp cũng đang tìm cách giữ người chân lao động thông qua việc trả đủ lương tối thiểu - mức lương doanh nghiệp đã chi trả cao hơn mức lương tối thiểu vùng theo quy định.
Ông Thắng cho rằng, giải pháp tốt nhất hiện nay để tăng thu nhập, đồng thời giảm chi phí sinh hoạt cho người lao động là phải có hỗ trợ cho họ trong khi giá cả các mặt hàng thiết yếu tăng. Biện pháp tốt nhất hiện nay là tổ chức tốt các phong trào thi đua trong CNLĐ, như phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo… nhằm tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩn, cải tiến mẫu mã, giảm hàng lỗi, hàng hỏng, tiết kiệm chi phí…
Thực hiện nghiêm quy định về lương tối thiểu vùng
Trao đổi về những giải pháp tăng thu nhập và giảm bớt gánh nặng chi phí cuộc sống cho người lao động, ông Phan Thanh Hải, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam (Khu công nghiệp Thạch Thất - Quốc Oai, Hà Nội) chia sẻ: Điều quan trọng là quy định về lương tối thiểu vùng phải được thực hiện nghiêm túc, trong đó có chế độ tiền lương trả cho người lao động làm công việc hoặc chức danh đòi hỏi qua học nghề, đào tạo nghề cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu.
Ông Hải nhấn mạnh đến khó khăn đối với người lao động, nhất là người lao động trong các khu công nghiệp và khu chế xuất là chi phí sinh hoạt như tiền điện, tiền nước, tiền thuê trọ, tiền đóng học cho con tăng. Không được hỗ trợ và với thu nhập như hiện nay thì người lao động luôn phải chịu áp lực chi tiêu sinh hoạt hằng ngày.
Ông Hải dẫn ra việc hỗ trợ cho người lao động có thể thực hiện bằng nhiều cách, ví dụ như đối với Chương trình sữa học đường nên có hỗ trợ cho con của người lao động. Như vậy sẽ phần nào giúp giảm bớt chi phí cho gia đình công nhân.
Qua trao đổi, một số chủ tịch công đoàn cơ sở cho rằng, ngoài những quy định của pháp luật lao động, các doanh nghiệp nên xây dựng những chính sách riêng phù hợp với điều kiện của mình để giữ chân người lao động. Nếu không, sẽ dẫn đến khả năng NLĐ nghỉ việc hoặc doanh nghiệp giảm bớt công nhân, song đến lúc có đơn hàng thì doanh nghiệp sẽ không tuyển kịp công nhân có tay nghề phù hợp.