Xuất phát từ việc, trong thời gian gần đây, dọc các tuyến tỉnh lộ 44 thuộc địa bàn huyện Long Điền (Bà Rịa - Vũng Tàu), nhiều bảng quảng cáo dự án nhà ở được dựng lên, rao bán nền đất phân lô ngay trên các thửa đất nông nghiệp, ruộng muối... gây nên tình trạng bát nháo. Đáng chú ý, một số dự án đang triển khai ở khu vực ruộng muối trên địa bàn huyện Long Điền hiện chưa đầy đủ thủ tục pháp lý như: chưa được tách thửa, chuyển mục đích sử dụng đất, chưa hoàn thiện hệ thống giao thông, điện, nước… nhưng các chủ đầu tư đã vội vàng phân lô, bán nền.
Cụ thể, theo kết quả kiểm tra của Sở xây dựng tỉnh BR-VT, tại thành phố Bà Rịa có 1 tổ chức và 7 cá nhân đầu tư cơ sở HTKT với diện tích các khu đất phân lô từ 8.690,0m2 đến 38.250,1m2; tại huyện Châu Đức có 1 tổ chức đầu tư cơ sở HTKT với diện tích khoảng 9.923m2 tại xã Đá Bạc; tại huyện Xuyên Mộc có 3 cá nhân với diện tích các khu đất phân lô từ 13.269m2 đến 32.000m2.
Ngoài ra, Sở Xây dựng, các sở, ngành và địa phương liên quan cũng đã tiến hành thanh tra, rà soát toàn diện về cơ sở pháp lý và các vấn đề liên quan đến các dự án. Kết quả có 17 trường hợp đã có chủ trương chấp thuận đầu tư của huyện, trong đó có 7 trường hợp đã có giấy phép xây dựng và 10 trường hợp đã có văn bản chấp thuận thi công; 13 trường hợp đang xem xét, khảo sát. Báo cáo của Sở Xây dựng cho biết, đối với các “dự án” của cá nhân, đa phần là tự tổ chức đầu tư xây dựng HTKT làm cơ sở để phân lô theo quy định tại Quyết định số 23/2017/QĐ-UBND của UBND tỉnh và sau đó chuyển nhượng đất. Tuy nhiên, trình tự và thủ tục pháp lý đầu tư HTKT chưa đảm bảo theo quy định.
Trong đó, Sở Xây dựng tỉnh BR-VT nêu rõ hàng loạt vi phạm phổ biến như: việc đầu tư HTKT để phân lô, chuyển nhượng đất đai là hoạt động kinh doanh nhà ở thương mại nhưng không thực hiện các thủ tục đầu tư dự án nhà ở theo quy định; các khu đất trên chỉ được UBND cấp huyện chấp thuận chủ trương bằng văn bản kèm bản vẽ tổng mặt bằng khu đất; việc tổ chức xây dựng HTKT khi chưa được xem xét cấp giấy phép xây dựng là không đúng với quy định hiện hành; đa số hệ thống HTKT thi công chưa đảm bảo kết nối với khu vực (cao độ nền, cấp nước, thoát nước…); chất lượng công trình không giám sát, đảm bảo theo quy chuẩn, tiêu chuẩn trước khi đưa vào sử dụng; các khu đất phân lô không được đầu tư hệ thống hạ tầng xã hội theo tiêu chuẩn, quy chuẩn (trường học, công viên, chợ…) gây quá tải cho hạ tầng xã hội hiện hữu, phá vỡ quy hoạch chung khu vực…
Trước đó, Văn phòng Đăng ký đất đai, Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã có văn bản số 979/VPĐK-HCTH gửi các phòng chuyên môn chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai các huyện, thành phố, thị xã về việc tạm ngưng thực hiện thủ tục tách thửa, san lấp mặt mặt bằng, phân lô, bán nền kể từ ngày 15.8.2018. Đối với những vấn đề nêu trên, lãnh đạo UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã từng yêu cầu chủ đầu tư các dự án này dừng ngay việc rao bán đất phân lô cho người dân. Song song với đó, UBND tỉnh cũng yêu cầu các Sở Tài nguyên Môi trường, Sở Xây dựng, Thanh tra tỉnh và các địa phương tiến hành thanh tra ngay các dự án này và có giải pháp xử lý.
