Ngày 2.2, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ và Ấn Độ đã đạt được một thỏa thuận thương mại, sau nhiều vòng đàm phán bế tắc trong năm 2025. Trước đó, Mỹ đã áp mức thuế lên tới 50% đối với hàng hóa Ấn Độ, trong đó một nửa được coi là “án phạt” vì New Delhi tiếp tục mua dầu Nga.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết đã điện đàm với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và hai bên đạt được đồng thuận mang tính “đột phá”.
Theo Tổng thống Mỹ, Thủ tướng Modi đã đồng ý “ngừng mua dầu Nga và mua nhiều hơn từ Mỹ, thậm chí có thể từ Venezuela”. Ông Trump còn khẳng định động thái này sẽ góp phần chấm dứt xung đột Ukraina.
“Vì tình hữu nghị và sự tôn trọng dành cho Thủ tướng Modi, và theo đề nghị của ông ấy, chúng tôi thống nhất ngay lập tức đạt được thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn. Theo đó, Mỹ sẽ áp thuế đối ứng, giảm từ 25% xuống còn 18%” - ông Trump viết. Đổi lại, Ấn Độ sẽ tiến tới giảm cả thuế quan và rào cản phi thuế quan đối với hàng hóa Mỹ về mức 0%.
Thủ tướng Modi sau đó xác nhận hai nước đã đạt thỏa thuận. Trên mạng xã hội X, ông Modi bày tỏ vui mừng khi các sản phẩm “Made in India” sẽ được hưởng mức thuế thấp hơn, đồng thời gửi lời cảm ơn Tổng thống Trump “thay mặt cho 1,4 tỉ người dân Ấn Độ”.
Tuy nhiên, đáng chú ý là nhà lãnh đạo Ấn Độ không trực tiếp đề cập đến tuyên bố nhạy cảm nhất của phía Mỹ là việc New Delhi sẽ dừng mua dầu Nga. Ông Modi chỉ nói rằng Ấn Độ ủng hộ những “nỗ lực vì hòa bình” của Tổng thống Trump.
Ông Trump cũng cho biết Ấn Độ đã cam kết “mua hàng Mỹ ở mức cao hơn rất nhiều”, bao gồm hơn 500 tỉ USD các sản phẩm năng lượng, công nghệ, nông nghiệp, than đá và nhiều mặt hàng khác.
Bài toán thay thế dầu Nga, nếu có, sẽ còn khó khăn hơn nhiều. Theo dữ liệu của Kpler, Ấn Độ đang nhập khẩu khoảng 1,5 triệu thùng dầu Nga mỗi ngày, ngay cả nhiều tháng sau khi Mỹ áp thuế trừng phạt. Dầu Nga hiện chiếm hơn 1/3 tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ.
Một phương án được nhắc tới là dầu Venezuela. Theo ông Rob Thummel, chuyên gia quản lý danh mục tại Tortoise Capital, dầu Venezuela có chất lượng tương tự dầu Nga - loại dầu nặng, nhiều lưu huỳnh, rất phù hợp với các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ vốn đã quen xử lý loại dầu này để sản xuất dầu nhiên liệu và diesel.
Tuy vậy, khả năng chuyển đổi nhanh chóng vẫn là dấu hỏi lớn. Hạ tầng dầu mỏ của Venezuela bị xuống cấp nghiêm trọng và cần tới khoảng 1 thập kỷ cùng hàng chục tỉ USD đầu tư để khôi phục sản lượng hơn 3 triệu thùng/ngày như trước năm 1999.
Ấn Độ hiện là một trong những khách hàng lớn nhất của dầu Nga - mặt hàng bị phần lớn các nước phương Tây trừng phạt do chiến sự Ukraina.
Trung Quốc mua nhiều dầu Nga hơn Ấn Độ, nhưng khác với New Delhi, Bắc Kinh chưa phải đối mặt với các mức thuế bổ sung vì lý do này. Thổ Nhĩ Kỳ đứng ở vị trí thứ ba, với khoảng cách khá xa.
